przygody intelektualisty

Narracja estetyczna i etyczna

Do niedawna analiza sposobu przekazywania wiadomości zarezerwowana była dla językoznawców, filozofów i naukowców zajmujących się komunikacją. Ostatnio określenie „narracja” coraz częściej pojawia się przy opisie charakteru wypowiedzi osób publicznych.

Warto, byśmy pamiętali, że każda wypowiedź jest naznaczona naszym indywidualnym  rozumieniem świata. Nawet  wydawałoby się obiektywny  naukowy opis, jak to pokazuje historia zawiera indywidualne rozumienie świata.

Obecnie sam charakter wypowiedzi, związane z nim emocje wysuwają się na pierwszy plan dzięki sile, w jaki może wpływać na reakcje ludzi, odbiorców komunikatu bez względu na treść, jaką niesie.

W ostatnim wywiadzie Bogdan de Barbaro w trafny sposób opisuje dwie skrajne pozycje w charakterze narracji. Jedno podejście to przekaz estetyczny, gdzie wiedza jest porządkowana by uwypuklić związki przyczynowo-skutkowe. Punkt ciężkości położony jest na logiczność i spójność informacji. Drugie podejście określone zostało jako etyczne. Ono koncentruje się na uwypukleniu kto jest dobry, zachował się właściwie i w obronie jakich wartości, a kto zachowuje się niegodnie i czym się kieruje podejmując swoje działania. Ten sposób opisywania wydarzeń ułatwia emocjonalną identyfikację z pozytywnymi wartościami bez konieczności dogłębnej analizy zdarzeń i wyrabianiu sobie własnego zdania.

To podejście, coraz bardziej popularne łączy się z coraz silniejszymi ruchami populistycznymi, dobrze opisuje je określenie post-prawda, które zostało uznane za słowo 2016 roku.

Wygląda na to, że sposób komplikacji dzisiejszego świata, ilość informacji opisujących rzeczywistość sprawia trudności w samodzielnym interpretowaniu wydarzeń, ich sensu oraz pożądanego kierunku rozwoju. Gotowość samodzielnej analizy dotyczy coraz mniejszego kręgu intelektualistów. Zwykły człowiek coraz bardziej potrzebuje gotowych odpowiedzi, które  umieszczą jego emocje w rejonach, które identyfikuje jako najbardziej właściwe.